شاخص توده بدنی و اهمیت آن

 شاخص توده بدنی و اهمیت آن

شاخص توده بدنی یا همان BMI معیاری برای سنجش وضعیت بدنی و تعادل میان قد و وزن فرد است. این شاخص میزان چاقی را مشخص نمی کند و تنها بر این نکته دلالت دارد که فرد از نظر سلامت وزنی در چه شرایطی قرار دارد. البته این مقیاس به شکل تقریبی بوده و برای هر شخص محدوده ای را به عنوان محدوده ی سلامتی در نظر می گیرد.

روش محاسبه شاخص توده بدنی :

محاسبه BMI از طریق تقسیم وزن بر حسب کیلوگرم ، بر مجذور قد بر حسب متر صورت می گیرد. اما فاکتور های دیگری علاوه بر قد و وزن مهم هستند که ازجمله آن ها می توان سن و جنسیت را نام برد.

شاخص توده بدنی

اهمیت دانستن BMI

BMI راهی برای آگاهی از سطح تقریبی چربی بدن به روشی آسان و کاملا ارزان است. محاسبه شاخص توده بدنی به ما قدرت تشخیص اینکه آیا از محدوده وزنی سالمی برخوردا هستیم را می دهد. به طور کل هرچقدر این شاخص بالاتر باشد نشان دهنده این است که میزان چربی بدن بیشتر است و ریسک ابتلاء به برخی بیماری ها در نتیجه چاقی رو به افزایش است.

شاخص توده بدن برای بعضی افراد کاربرد دقیقی ندارد، به عنوان مثال ورزشکاری که از حجم عضله زیادی برخوردار است وزن بالایی نیز دارد، همین مسئله باعث می شود شاخص توده بدنی این شخص عدد بالایی را نشان دهد و در محدوده ی خطر و اضافه وزن قرار بگیرد.

همچنین، در مورد استفاده از این شاخص برای سالمندان نیز محدودیت هایی وجود دارد زیرا ممکن است در مورد اضافه وزن ، این افراد را کمتر از حد واقعی نشان دهد. همچنین ، محاسبه شاخص توده بدنی برای زنان باردار کاربردی نیست. در افراد بین ۱۸ تا ۲۰ سال باید از روش محاسبه شاخص توده بدنی برای کودکان استفاده کرد تا اعداد به دست آمده واقعی باشند.

 تاثیرات اضافه وزن بر سلامتی

همانطور که می دانید ، وزن بالا و داشتن اضافه وزن احتمال ابتلا به بیماری های مختلف و خطرناک را افزایش می دهد. بیماری هایی چون :
دیابت نوع ۲
بیماری های قلبی عروقی
سکته قلبی
بیماری کیسه صفرا
آرتروز استخوانی
اختلالات خواب
برخی از انواع سرطان

 وزن ایده آل به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
• قد
• جنسیت
• میزان چربی و عضلات
• اندازه چارچوب بدن
اگر نتیجه بین ۱۸.۵ و ۲۴.۹ باشد، یعنی وزن شما نسبت به قدتان ایده آل است. اگر نتیجه به دست آمده کمتر از ۱۸.۵ باشد، باشد، دچار کمبود وزن هستید. اگر شاخص توده بدن شما بین ۲۵ و ۲۹.۹ باشد، دچار اضافه وزن هستید. اگر عدد به دست آمده بین ۳۰ تا ۳۵ باشد، اضافه وزن شما بیش از اندازه بوده و چاق محسوب می شوید.
برای افرادی که شاخص توده بدنی آنها ۳۰ و بالاتراست و یا کسانی که دارای اضافه وزن هستند و یک یا دو مورد از فاکتورهای خطر را دارند ، پیشنهاد می کنیم که وزن خود را کاهش دهند. حتی یک کاهش وزن جزئی (۵ تا ۱۰ درصد وزن فعلی شما) ریسک ابتلا به بیماری هایی را که در بالا به آن اشاره کردیم، کاهش می دهد.

BMI مناسب گروه های سنی مختلف

۱۹-۲۴ سال = ۲۲
۲۵-۳۴ سال = ۲۳
۳۵-۴۴ سال = ۲۴
۴۵-۵۴ سال = ۲۵
۵۵-۶۴ سال = ۲۶
۶۵ سال به بالا
افرادی که شاخص توده بدنی آن ها از حد نرمال بالاتر بوده و دارای اضافه وزن هستند نیز با مشکلات بزرگی مانند دیابت درگیر خواهند بود. این افراد باید به سرعت فکر چاره کرده و با مشورت کارشناس و متخصص تغذیه به فکر تناسب و تعادل وزن خود باشند.

آیا BMI برای ارزیابی سلامتی بدن کافی است؟

اندازه ‌گیریBMI ، شاخص کاملی نیست زیرا تنها به قد و وزن بستگی دارد و مشاهده شده اگر شاخص‌های دیگری در بدن فرد اندازه‌ گیری نشود BMI یک فرد چاق با قد و وزن یکسان با یک فرد عضلانی با همان قد وزن یکی است بنابراین میزان مختلف چربی، عضلات را بر اساس سن ، میزان فعالیت بدنی و ارتباط آن با جنسیت را پوشش نمی دهد.

توصیه‌های مفید برای برخورداری از وزن مناسب:

یک رژیم غذایی مغذی مبتنی بر غذاهای متنوعی از گیاهان تا حیوانات تهیه کنید.
مصرف برنج سفید و ماکارونی و نان های سفید را کاهش دهید.
مصرف غلات سبوس دار و دانه ها را افزایش دهید.
انواع سبزیجات و میوه ها را ترجیحا تازه و محلی ، حداقل ۴۰۰ گرم در روز میل کنید.
با در نظر گرفتن سطح فعالیت بدنی روزانه ، وزن بدن را در حد‌ فاصل توصیه شده BMI حفظ کنید.
مصرف چربی را کنترل کنید و بیشتر چربی های اشباع شده را با چربی های اشباع نشده جایگزین کنید.
محصولات گوشتی چرب را با حبوباتی مثل لوبیا و عدس ، ماهی ، مرغ یا گوشت بدون چربی جایگزین کنید.
از شیر و لبنیات (کفیر ، شیر ترش ، ماست و پنیر) استفاده کنید که چربی و نمک کمی دارند.
غذاهایی با حداقل قند را انتخاب کنید. قندهای آزاد را به مقدار کم بخورید و مصرف نوشیدنی و شیرینی را کاهش دهید.
رژیم کم نمکی را انتخاب کنید. مقدار کل نمک نباید بیش ۵ گرم در روز باشد .این مقدار شامل نمک موجود در نان و انواع غذاها است.
غذا را به روشی ایمن و بهداشتی تهیه کنید. پخت بخارپز یا گریل برای کاهش مقدار چربی اضافه شده بسیار کمک می کند.

کلام آخر

در شرایطی که شاخص توده بدنی بالا مفید و سالم نیست، شاخص توده بدنی پایین نیز برای سلامت انسان خوب نیست. کمبود وزن می تواند به کمبودهای تغذیه ای منجر شود. افرادی که کمبود وزن دارند، در مقایسه با افرادی که وزن سالم دارند، احتمال بیشتری دارد که به عفونت ها و بیماری های مختلف مبتلا شوند. خطر ابتلا به مشکلات تنفسی مانند بیماری ریه در افرادی با شاخص توده بدنی پایین بیشتر است. در همین راستا، مشاوره با پزشک یا متخصص سلامت برای حصول اطمینان از کاهش امن شاخص توده بدنی اهمیت دارد.
توصیه ما به هر دو گروه با شاخص توده بدنی بالا و پائین انتخاب سبک زندگی سالم است. ورزش و تحرک کافی در روز، تغذیه سالم، خواب کافی و دوری از استرس مواردی است که می تواند شاخص توده بدنی سالمی را برای شما به ارمغان آورد.

منبع: صدآنلاین

Admin

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *