خانه / علمی / اکتشافات علمی تصادفی و مهمی که نتایج آن باعث تغییر دنیا شده است.

اکتشافات علمی تصادفی و مهمی که نتایج آن باعث تغییر دنیا شده است.

 معمولا اکتشافات علمی بزرگ حاصل سال‌ها کار پژوهشی مداوم و طاقت‌فرسا هستند، اما در طول تاریخ یک سری اکتشافات به طور تصادفی صورت گرفته و نتایج آن باعث تغییر دنیا شده است. در این مطلب به بررسی برخی از مهم‌ترین اکتشافات علمی تصادفی خواهیم پرداخت.

تعدادی از اکتشافات علمی تصادفی

۱. اجاق مایکروفر

در سال ۱۹۴۶ مهندسی به نام پرسی اسپنسر (Percy Spencer)‌ در حالی که بر روی یک پروژه مرتبط با تکنولوژی رادار کار می‌کرد، در زمان آزمایش یک لوله خلا ‌متوجه شد شکلات داخل جیبش از آنچه که انتظار داشت، زودتر آب شد.

این اتفاق باعث شده تا اسپنسر شرایط آن آزمایش خاص را بر روی مواد غذایی دیگر مانند تخم مرغ و ذرت بوداده امتحان کند و در کمال شگفتی، نتیجه‌گیری این مهندس باهوش این بود که پخته شدن سریع ماده غذایی مورد نظر به واسطه انرژی امواج میکرو است.

مدت کوتاهی پس از این کشف علمی تصادفی اسپنسر از طرف کمپانی که برای آن کار می‌کرد حق امتیاز یک اجاق مایکروفر را به ثبت رساند؛ گفت شده که اولین مایکروفر جهان حدودا ۳۴۰ کیلوگرم وزن و ۱۶۸ سانتی‌متر، ارتفاع داشته است.

البته چند سال پس از اختراع کشف اسپنسر، در سال ۱۹۶۵ اولین مایکروفر آشپزخانه‌ای با قیمت ۵۰۰ دلار در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفت.

۲. داروی نجات‌بخش کینین

کینین (Quinine) یک ترکیب ضد مالاریاست که به صورت طبیعی در پوست درخت یافت می‌شود و تا به امروز به عنوان درمانی موثر برای مقابله با مالاریا استفاده شده است

در یکی از داستان‌های مربوط به کشف کینین که بیشتر از مابقی روایت‌ها نقل‌شده، یک مرد آندی مبتلا به مالاریا، قرن‌ها پیش در جنوب قاره آمریکا در جنگلی گم می‌شود؛ گفته شده که وقتی شخص دچار تشنگی شد، از آب جمع شده در زیر درختی در جنگل نوشید، اما مزه تلخ باعث شد که او نگران آلوده بودن آب شود.

با این وجود، کمی پس از این اتفاق علائم بیماری شخص برطرف شدند و او سالم به شهر بازگشت تا داستان را برای دیگران نقل کند.

 می‌توان اطمینان داشت استفاده از کینین برای مداوای بیماری خطرناک مالاریا که جان عده زیادی از بیماران را نجات داده، از یک اتفاق تصادفی شروع شده است.

۳. اشعه ایکس

داستان این کشف علمی تصادفی برای بسیاری از مخاطبان آشناست؛ در سال ۱۸۹۵، دانشمندی آلمانی به نام ویلهلم رونتگن (Wilhelm Röntgen) در زمانی که با لوله پرتوی کاتدی کار می‌کرد متوجه تابیده شدن پرتوهایی عجیب به یک صفحه فلورسنت،‌ در زمان روشن بودن لوله و تاریک بودن اتاق شد.

وقتی که رونتگن سعی کرد تا جلوی تابیدن نور را بگیرد،‌ در کمال تعجب دید که پرتوها تقریبا از تمامی اشیا موجود در آزمایشگاه عبور می‌کنند و زمانی هم که رنتگن دست خودش را جلوی نور گرفت، دید که تصویری حیرت‌انگیز از استخوان‌های دستش بر روی صفحه منعکس شده است.

کمی بعد، این محقق آلمانی صفحات مربوط به عکس‌برداری را جلو اشعه‌ها گرفت و اولین تصاویر پرتوی ایکس جهان را خلق کرد؛ تکنولوژی مربوط به این کشف علمی تصادفی سریعا در بیمارستان‌ها و مراکز پزشکی و تحقیقاتی مورد استفاده قرار گرفت، اما متاسفانه مدتی طول کشید تا خطرات و آثار منفی استفاده از اشعه ایکس مورد توجه دانشمندان قرار بگیرد.

۴. رادیواکتیویته

یک سال پس از کشف علمی تصادفی رونتگن، دانشمندی به نام هانری بکرل (Henri Becquerel) در تلاش برای بررسی ارتباط پدیده تابندگی فسفری با پرتوهای ایکس آزمایش‌هایی را عملی کرد که به کشف رادیواکتیویته انجامید.

تابندگی فسفری پدیده‌ای است که باعث می‌شود برخی مواد به صورت طبیعی از خود نور ساطع کنند؛ وقتی بکرل در یک آزمایش سعی کرد تا به کمک نمک اورانیوم، با استفاده از صفحات عکس‌برداری پرتوی ایکس نور خورشید را جذب کند، ابری بودن هوا باعث شد تا او تصور کند که آزمایشش تکمیل نشده است.

با این وجود بکرل صفحات آزمایش را چاپ کرد و دید که برخلاف انتظار، عکس‌ها همانطوری که باید در صورت وجود نور خورشید شکل می‌گرفتند، ظاهر شده‌اند. این دانشمند بعد از تحقیق بیشتر دریافت که پرتوهای رادیواکتیو ناشی از نمک اورانیوم منجر به این اتفاق شده‌اند و آزمایشی که به تصور بکرل ناقص انجام‌شد، به طور اتفاقی به کشف رادیواکتیویته انجامید.

۵. چسب پارچه‌ای نر و ماده

در سال ۱۹۴۱ مهندسی سوئیسی به اسم جورج د مسترال (George de Mestral) پس از بازگشت از کوهنوردی به همراه سگش متوجه شد که قسمت‌های خاردار گیاهی به نام بابا آدم (Burdock) به تار و پود لباسش چسبیده‌اند؛ بعد از بررسی دقیق‌تر، توجه مسترال به قلاب‌های بسیار کوچک شاخه‌های بابا آدم جلب شد که به سختی در بین الیاف گیر کرده بودند.

این روش اتصال قلاب و تار و پود، باعث شد مسترال  پس از کمی تحقیق بیشتر و اعمال تغییرات مورد نیاز، به ساخت چسب پارچه‌ای نر و ماده یا همان ولکرو منجر شد. شهرت این نوع چسب پس از استفاده ناسا برای تجهیزات فضایی به اوج خود رسید و تا به امروز ولکرو در انواع لباس‌ها و وسایل مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۶_ ساخارین

ماده شیرین‌کننده بدون کالری ساخارین که تقریبا ۴۰۰ بار از شکر شیرین‌تر است هم یک کشف علمی تصادفی بود. در سال ۱۸۷۸، وقتی در پایان یک روز کاری محققی از دانشگاه جانز هاپکینز به نام کنستانتین فالبرگ (Constantine Fahlberg) فراموش کرد که بعد از کار دستش را بشوید، در زمان خوردن غذا متوجه شد که بر روی دستانش یک ماده شیرین به جا مانده است.

فالبرگ که قبل از این کشف عجیب بر روی قیر زغال کار می‌کرد،‌ بلافاصله به آزمایشگاه برگشت و پس از چشیدن ترکیبات مختلف از مواد شیمیایی، با مخلوط کردن اسید او سولفوبنزوئیک، کلرید فسفر و آمونیاک به طعم شیرین مورد نظرش دست یافت.

فالبرگ در سال ۱۸۸۴ حق امتیاز ماده شیرین ساخارین را به نام خود ثبت کرد و این شیرین‌کننده مصنوعی را به تولید انبوه رساند. در نزدیکی‌های جنگ جهانی اول که شکر جیره‌بندی شد،‌ ساخارین فالبرگ مورد توجه همگان قرار گرفت و از آنجایی که کالری موجود در این ماده بدن جذب نمی‌شود، افراد مبتلا به دیابت هم از این ماده به عنوان شکر بدون کالری استفاده کردند.

۷. دستگاه‌ تنظیم‌کننده‌ ضربان‌ قلب‌

دستگاه‌ تنظیم‌کننده‌ ضربان‌ قلب‌ یک ایمپلنت است که با تحریک عضلات قلب، ضربان‌ این پمپ طبیعی بدن را تنظیم می‌کند؛ مخترع این وسیله، ویلسون گریتبچ (Wilson Greatbatch) در حالی که در سال ۱۹۵۶ مشغول ساخت دستگاهی برای ضبط ریتم قلب بود، اشتباهی یک مقاومت در مدار مورد نظرش نصب کرد و به این ترتیب، دستگاه تنظیم‌کننده ضربان قلب را ساخت!

پس از نصب مقاومت اشتباهی در مدار، گریتبچ متوجه شد که پالس‌های الکتریکی مخصوصی تولید شده‌اند و این پالس‌ها او را به یاد ریتم ضربان قلب انداختند؛ گریتبچ ، با این کشف علمی تصادفی به عملی کردن ایده‌اش که دستیابی به روشی برای تحریک مدار بندی طبیعی قلب در افراد دچار عارضه‌های قلبی بود نزدیک‌تر شد.

پس از این اتفاق، گریتبچ به دنبال روشی برای کوچک‌تر کردن اختراعش بود و در ۷ می ۱۹۵۸، یک نسخه از دستگاه تنظیم ضربان قلب او با موفقیت و برای اولین بار در بدن یک سگ کار گذاشته شد.

۸. ماده مخدر ال اس دی

دانشمندی به نام آلبرت هافمن (Albert Hofmann) از سال ۱۹۳۸ در مورد نوعی قارچ که روی گندم سیاه رشد می‌کند، کار پژوهشی انجام می‌داد و به طور مشخص‌تر، ماده شیمیایی قوی به نام اسید لایزرژیک را مورد توجه قرار داده بود.

تحقیقات وی بر روی این ماده شیمیایی که تا به امروز هم استفاده‌های دارویی گسترده‌ای دارد تا سال ۱۹۴۳ ادامه داشت؛ در این سال، هافمن به صورت اتفاقی یکی از مواد شیمیایی که ساخته بود را چشید و بلافاصله دچار گیجی و بی قرار شد.

او کمی بعد به خانه‌اش رفت تا استراحت کند، اما احساس فعالیت شدید قوه تخیلی و وضعیت مستی عجیبی که دچار آن شده بود، به عنوان اولین مورد شناخته شده از مصرف ماده مخدر جنجالی ال اس دی در نظر گرفته می‌شود.

هافمن در یادداشت‌هایش در مورد این اتفاق نوشته که در حالت درازکش، وقتی که چشمانش بسته بود، نور محیط بیش از حد در نظر او روشن بود و تصاویر شگفت‌انگیز و فوق‌العاده پویایی همراه با مجموعه دیدنی از نورهای مختلف جلوی چشمانش ظاهر می‌شد.

پس از این اتفاق هافمن ال اس دی را مجددا امتحان کرد و با وجود اینکه اعلام نکرد که کشف او اتفاقی صورت گرفته،‌ تحقیقاتش را بر روی مخدر ساخته‌شده متمرکز کرد.

۹. خمیر بازی

خمیر بازی رنگی که تا به امروز یکی از اسباب بازی‌های مورد علاقه کودکان است، از دهه ۳۰ میلادی تولید می‌شده، اما ساخت این ماده در ابتدا با هدف سرگرم کردن کودکان نبود.

نوا مک ویکر (Noah McVicker) شخصی است که طرح اولیه خمیر مورد نظر ما را به عنوان ماده‌ای برای پاک کردن دوده کاغذدیواری خانه‌ها ساخت؛ در گذشته از آنجایی که گرمایش خانه‌ها به سوزاندن زغال‌سنگ وابسته بود، این روش مشکلاتی مانند دوده گرفتن دیوارها را به وجود می‌آورد.

ماده تولیدی مک ویکر تا زمانی که کاغذدیواری وینیل با قابلیت شستشوی آسان ساخته نشده بود، مشتری‌های خاص خود را داشت، اما پس از عرضه این کاغذدیواری دیگر نیازی به پاک کردن دیوارها با خمیر مک ویکر وجود نداشت.

با این تفاسیر،‌ قبل از ورشکسته شدن کمپانی خمیر پاک‌کننده کاغذدیواری، یکی از معلم‌های مهدکودک که برحسب اتفاق از اقوام مک ویکر بود، برای سرگرم کردن شاگردانش از خمیر مورد نظر استفاده کرد و از آنجایی که شنیده بود بچه‌ها با این محصول مجسمه‌سازی می‌کنند، ایده تبدیل خمیر به اسباب‌ بازی کودکان را مطرح کرد.

مک ویکرها با این ایده موافقت کردند و با حذف شوینده داخل خمیر و اضافه کردن رنگ مجاز، اولین خمیر بازی کودکان را رسما به بازار عرضه کردند.

۱۰. پنی‌سیلین

شاید یکی از مهم‌ترین موارد لیست اکتشافات علمی تصادفی،  کشف پنی‌سیلین باشد؛ در سال ۱۹۲۸، میکروب‌شناسی به نام الکساندر فلمینگ (Alexander Fleming) در حالی که مشغول تحقیق بود متوجه شد که در ظرف آزمایشگاهی حاوی کلنی‌های باکتری استافیلوکوک، کپک به وجود آمده است.

وقتی فلمینگ در تلاش بود تا کلنی‌های آلوده‌شده به کپک را استخراج کند، متوجه شد که باکتری مورد نظر در اطراف کپک رشد نکرده است!

بررسی‌ها نشان داد که کپک حاوی نوع کمیابی از قارچ پنی‌سیلین نوتاتون (Penicillin notatum) بوده که به واسطه وجود ماده‌ای شگفت‌انگیز در آن، رشد باکتری در اطرافش متوقف شده است؛ این کشف علمی تصادفی منجر به ساخت و عرضه پنی‌سیلین در دهه ۴۰ شد و عصر آنتی‌بیوتیک‌ها را آغاز کرد.

۱۱. ویاگرا

ویاگرا (Viagra) که هم‌اکنون به عنوان دارویی موثر برای درمان اختلالات نعوظ و برطرف کردن ناتوانی جنسی در آقایان به کار می‌رود، برای اولین بار به عنوان یک داروی قلبی عروقی مورد آزمایش قرار گرفت!

شرکت داروسازی Pfizer در ابتدا ماده سیلدنافیل (Sildenafil)، اصلی‌ترین بخش داروی ویاگرا را به عنوان درمانی برای مشکلات قلبی بر روی داوطلبان امتحان کرده بود، اما در حالی که ماده مورد نظر در این زمینه تاثیر چندانی نداشت،‌ افراد مورد آزمایش همگی گزارش کردند که دارو باعث قوی‌تر و طولانی‌تر شدن نعوظ آن‌ها شده است.

حتی کسانی که دچار اختلالات نعوظ بودند، مشکل آن‌ها با مصرف سیلدنافیل رفع می‌شد و به همین دلیل، شرکت سازنده با انجام آزمایش‌های گسترده‌تر بر روی ۴ هزار داوطلب مبتلا به این نوع اختلال، رسما تایید کرد که داروی ویاگرا برای برطرف کردن ناتوانی جنسی موثر است.

۱۲. انسولین

فرآیندی که منجر به یافتن انسولین شد هم با کمی پیچیدگی، یک کشف علمی تصادفی بود؛ در سال ۱۸۸۹ وقتی دو محقق به نام‌ها اسکار مینکوسکی (Oscar Minkowski) و جوزف وان مرینگ (Josef von Mering) از دانشگاه استراسبورگ در حال تحقیق بر روی اثر پانکراس بر روی دستگاه گوارش بودند، پانکراس را از بدن یک سگ سالم بیرون کشیدند.

بعد از مدتی جمع شدن مگس در اطراف ادرار سگ توجه محققان را به خود جلب کرد و بررسی‌ها نشان داد که در ادرار سگ مقدار زیادی شکر وجود داشته است؛ این‌ گونه بود که مینکوسکی و مرینگ فهمیدند که با حذف پانکراس از بدن جاندار، باعث شده‌اند که سگ دچار دیابت شود.

این دو محقق هرگز کشف نکردند که ترشح چه ماده‌ای از پانکراس باعث تنظیم قند خون می‌شود، اما تیمی از دانشمندان دانشگاه تورنتو در مجموعه‌ای از پژوهش‌ها بین سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۲۲، ماده ترشح‌شده در پانکراس را پیدا کردند و نام آن را انسولین گذاشتند.

بعدها جایزه نوبل به این تیم پژوهشی اهدا شد و کمپانی داروسازی الی لیلی (Eli Lilly) هم برای اولین بار شروع به ساخت و عرضه انسولین کرد.

۱۳. لاستیک مستحکم

لاستیک از همان ابتدا استفاده‌های گسترده کنونی را نداشت و اشخاصی مانند چارلز گودیر (Charles Goodyear)، در گذشته برای تبدیل کردن این ماده به محصولی کارآمد با توانایی تحمل سرما و گرما، تلاش‌های بسیاری کردند.

گوردیر که در قرن نوزدهم زندگی می‌کرد، تقریبا کل دارایی‌اش را بر روی تحقیق در مورد لاستیک خرج کرده بود تا مرز ورشکستگی هم پیش رفته بود. با این حال یک روز وقتی این محقق برای انجام آزمایشی برای  از بین بردن رنگ طلایی اعمال‌شده بر روی لاستیک، اسید نیتریک را بر روی ماده مورد آزمایش ریخت، پس از سیاه شدن نمونه‌اش تکه لاستیک را دور انداخت.

اما با بررسی بیشتر گودیر متوجه شد که لاستیک سیاه شده استحکام بالایی پیدا کرده است.

در حالی که ماده ساخته‌شده همچنان در مقابل حرارت مقاوم نبود، گودیر در آزمایش‌هایش از گوگرد استفاده کرد و یک روز وقتی این محقق از سر خوشحالی نمونه‌ای را به هوا انداخت، گفته شده که ‌تکه لاستیک به طور اتفاقی بر روی اجاق افتاده و در حالی که انتظار می‌رفت حرارت ماده را خراب کند، نمونه مورد نظر به شکل ماده‌ای ضد آب، مقاوم به گرما و مستحکم درآمد.

پژوهش بیشتر نشان داد که بهترین نتایج با حرارت دادن مخلوط لاستیک و سولفور، از طریق بخار به دست می‌آید و به این ترتیب بود که اوضاع اقتصادی گودیر به کلی متحول شد و ماده مستحکمی که در محصولاتی مانند لاستیک خودروها می‌بینیم، کشف شد.

البته خود گودیر همیشه مخالف بود که دستاوردش به عنوان یک کشف علمی تصادفی در نظر گرفته شود، اما با اینکه تلاش‌های بی‌وقفه این پژوهشگر منجر به ساخت ماده شگفت‌انگیز مورد نظر شد، در صورت نبود کمی چاشنی شانس می‌توان گفت که امروزه اسم چارلز گودیر به عنوان سازنده لاستیک مستحکم در تاریخ ثبت نمی‌شد.

۱۴. کورن فلکس

در سال ۱۸۹۴، وقتی جان کلاگ (John Kellogg) به عنوان سرپرست آسایشگاهی در آمریکا به همراه برادرش دیوید به دنبال طرز پخت غذای جدیدی  برای افراد بستری در آسایشگاه بودند، به صورت اتفاقی گندمی که می‌جوشاند را بیش از حد روی شعله قرار داد.

وقتی که برادران کلاگ سعی کردند تا ماده مورد نظر را به شکل خمیر درآورند، گندم‌ها حالتی پولک مانند به خود گرفتند و در این زمان بود که فکر تبدیل این پولک‌ها به یک میان وعده ترد به ذهن این دو نفر خطور کرد.

پس از کمی آزمایش جان و برادرش متوجه شدند که در این دستور پخت از ذرت هم می‌توان به جای گندم استفاده کرد و این‌ طور بود که خوراک معروف و محبوب کورن فلکس یا همان برشتوک متولد شد.

۱۵. تفلون

شیمی‌دانی به نام روی پلانکت (Roy Plunkett) شخصی است که به عنوان مسئول کشف علمی تصادفی ماده شگفت‌انگیز تفلون شناخته می‌شود؛ در آن زمان پلانکت در شرکتی به نام کمپانی دوپانت (Dupont Company) مشغول تحقیق بر روی مبردهای جدید بود که کار با گاز تترافلوئورواتیلن (TFE) را شروع کرد.

وقتی که یک روز پلانکت سیلندر حاوی گاز را مورد بررسی قرار داد، متوجه شد که TFE به گونه‌ای خاص پلیمریزه شده و پودری سفیدرنگ را داخل محفظه ایجاد کرده است.

با این اتفاق حس کنجکاوی پلانکت برانگیخته شد و انجام آزمایش‌های بیشتر نشان داد که نه تنها این پودر در مقابل حرارت مقاوم است، بلکه اصطکاک سطحی کم و عکس‌العمل نداشتن به اسیدهای خورنده باعث می‌شود تا پودر گاز TFE برای ساخت وسایل آشپزی ایده‌آل باشد.

۱۶. چسب قطره‌ای

وقتی که در طول جنگ جهانی دوم، هری کوور جونیور (Harry Coover, Jr) در تلاش بود تا به ماده‌ای پلاستیکی و شفاف برای استفاده در بخش نشانه‌گیری سلاح‌ها دست پیدا کند، کشف علمی تصادفی بعدی که امروزه کاربرد فراوانی دارد را رقم زد.

در جریان این تحقیقات کوور که با مجموعه مواد شیمیایی اکریلات‌ها کار می‌کرد، به فرمولی دست یافت که بیش از حد چسب ناک بود و به همین خاطر، تحقیق بر روی این طرز تهیه را متوقف کرد.

مدتی بعد، در سال ۱۹۵۱ وقتی کوور سعی داشت تا نوعی پوشش مقاوم به حرارت را برای کابین خلبان جت‌های جنگی بسازد،‌ مجددا با اکریلات‌ها کار کرد؛ این بار همکار کوور فرمولی مشابه ماده چسب ناک پیشین را بین دو نمونه آزمایشگاهی قرار داد، اما به دلیل چسبندگی مشاهده‌شده، این دانشمند هم از به‌کارگیری ماده در آزمایش‌ها دست برداشت.

در این زمان، کوور برخلاف سری اول پتانسیل ماده را برای استفاده به عنوان چسبی قوی و کاربردی دید و این گونه بود که کشف علمی تصادفی فرمول چسب قطره‌ای منجر به همه‌گیر شدن این محصول در خانه‌ها و محل‌های کار شد.

۱۷. شیشه ایمنی جلوی خودرو

در سال ۱۹۰۳ دانشمندی فرانسوی به نام ادوارد بندیکتوس (Edouard Benedictus) ظرفی شیشه‌ای حاوی ترکیبی از نیترات سلولوز را تصادفا به زمین انداخت؛ این ترکیب که به عنوان پلاستیک مایع شناخته می‌شود،‌ با وجود تبخیر شدن نگذاشت تا ظرف شیشه‌ای تکه‌تکه شود و همین اتفاق بندیکتوس را به فکر فرو برد.

درست است که ظرف شکسته بود و دیگر کاربرد قبل را نداشت، اما بررسی‌ها نشان داد که پوشش پلاستیک به شکلی از جدا شدن تکه‌ها جلوگیری کرده و نگذاشته بود تا شکل کلی ظرف تغییر کند. این تکنیک پوشش اولین نمونه از محصول شیشه‌های ایمنی بود که امروزه در عینک‌های کارگاهی، شیشه جلوی اتومبیل‌ها و موارد متعدد دیگر استفاده می‌شود.

۱۸. وازلین

مورد آخر از لیست، کشف علمی تصادفی است که به اواسط قرن ۱۹ میلادی مربوط می‌شود؛ در سال ۱۸۵۹ شیمی‌دان ۲۲ ساله‌ای به نام رابرت چیزبرو (Robert Chesebrough) که تحقیقاتی را در یک چاه نفت در پنسیلوانیای آمریکا انجام می‌داد، متوجه شایعاتی میان کارگران در مورد ماده‌ای ژله مانند شد که مرتبا وارد اجزا مختلف تجهیزات می‌شود و عملکرد قطعات را مختل می‌کند.

اما یکی از فواید این ماده ژله‌ای که اثربخشی بالایی داشت، استفاده برای التیام بریدگی‌ها و زخم‌های کارگران چاه نفتی بود. وقتی چیزبرو کمی از این ماده شگفت‌انگیز را به آزمایشگاه برد تا بر روی آن آزمایش انجام دهد،‌ بررسی‌هایش سرانجام به ساخت محصول معروف و پرکاربرد وازلین منجر شد.

منبع:اخبار علمی سرپوش

درباره ی Admin

مطلب پیشنهادی

ژل رویال

ژل رویال چیست؟چه خواصی دارد؟عوارض جانبی مصرف زیاد آن چیست؟

مغذی ترین ماده غذایی که در جهان شناخته شده است ژل رویال است که زنبور …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.